ofthalmos-me-apokollisi-amfivlistroeidous

ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ ΤΗΣ ΑΠΟΚΟΛΛΗΣΗΣ ΑΜΦΙΒΛΗΣΤΡΟΕΙΔΟΥΣ

Τι είναι ο αμφιβληστροειδής;

Αν σκεφτούμε το μάτι σαν μια φωτογραφική μηχανή τότε ο αμφιβληστροειδής είναι το φίλμ. Ο αμφιβληστροειδής είναι μια λεπτή στοιβάδα νευρικού ιστού που καλύπτει το μάτι από μέσα. Οι ακτίνες φωτός που μπαίνουν στο μάτι εστιάζονται στον αμφιβληστροειδή από τον κερατοειδή και το φακό. Ο αμφιβληστροειδής σχηματίζει μια εικόνα που με το οπτικό νεύρο στέλνεται στον εγκέφαλο για επεξεργασία- εμφάνιση του φιλμ.

Τι είναι η αποκόλληση του αμφιβληστροειδούς;

Οι αποκολλήσεις αναπτύσσονται σε αμφιβληστροειδείς που έχουν κάποια τρύπα ή ρωγμή. Αυτό επιτρέπει σε υγρό να περάσει από μέσα καινα τον ξεκολλήσει, όπως μια ταπετσαρία ξεκολλάει από την υγρασία.

Όταν ξεκολλήσει ο αμφιβληστροειδής δεν μπορεί να σχηματίσει καθαρή εικόνα και η όραση γίνεται θολή και αμυδρή.

Ποιός κινδυνεύει από αποκόλληση αμφιβληστροειδούς;

Η αποκόλληση αμβιβληστροειδούς είναι συχνότερη σε μεσήλικες μύωπες, και μετά από επέμβαση καταρράκτη. Παραταύτα είναι αρκετά σπάνια με συχνότητα 1 στους 10000. Είναι σπάνια σε νέους ενήλικες εκτός αν υπάρχει τραυματισμός του ματιού.

Ποιά είναι τα συμπτώματα;

Το πιο συχνό σύμπτωμα είναι μια σκιά που απλώνεται μπροστά στο ένα μάτι. Μπορεί να προηγηθούν λάμψεις, αστραπές ή μυγάκια και αράχνες μπροστά από το μάτι αλλά δεν υπάρχει πόνος. Τα παραπάνω συμπτώματα χρήζουν άμεσης εξέτασης από οφθαλμίατρο.

Ποιά είναι η θεραπεία;

Αν ανακαλυφθεί νωρίς τότε μπορεί να χρειαστεί μόνο laser με τοπική αναισθησία.

Συχνά όμως, χρειάζεται χειρουργική επέμβαση για την τοποθέτηση του αμφιβληστροειδή στη θέση του και το κλείσιμο της τρύπας. Αυτή συνήθως γίνεται με γενική αναισθησία και έχει ποσοστό επιτυχίας περίπου 90% με την πρώτη επέμβαση. Μετά την επέμβαση ο ασθενής μένει στο νοσοκομείο μερικές μέρες και το μάτι είναι ελαφρά επώδυνο και πρησμένο.

Τι όραση μπορώ να περιμένω μετά από επιτυχή επέμβαση;

Αυτό εξαρτάται από το μέγεθος και τη διάρκεια της αποκόλλησης. Η σκιά που προκαλείται από την αποκόλληση συνήθως εξαφανίζεται όταν ο αμφιβληστροειδής τοποθετείται στη θέση του. Αν η κεντρική όραση έχει επηρεαστεί πριν την επέμβαση τότε μπορεί να μην επανέλθει πλήρως μετά.

Τι συμβαίνει μετά την επέμβαση;

Μπορεί να χρειαστεί να τοποθετείτε το κεφάλι σε συγκεκριμένη θέση για επιτάχυνση της επούλωσης.

Θα χρειαστούν σταγόνες για μερικές εβδομάδες.

Μπορεί να μην μπορείτε να ταξιδέψετε με αεροπλάνο ή σε μεγάλο υψόμετρο για μερικούς μήνες.

Τι γίνεται αν ο αμφιβληστροειδής δεν τοποθετηθεί στη θέση του;

Αν δεν γίνει επέμβαση η όραση θα χαθεί τελείως. Αν η πρώτη επέμβαση δεν πετύχει μπορεί να επαναληφθεί.

Μπορεί να προληφθεί η αποκόλληση αμφιβληστροειδούς;

Αν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό ή αν ο οφθαλμίατρος βρει μια αδύνατη περιοχή τότε το laser μπορεί να αποτρέψει την αποκόλληση. Στις περισσότερες περιπτώσεις όμως δεν υπάρχει κάποια προφύλαξη.

Η αποκόλληση δεν συμβαίνει ως αποτέλεσμα κούρασης του ματιού, σκυψίματος ή άρσης βάρους.

Τι γίνεται με το άλλο μάτι;

Αν έχετε πάθει αποκόλληση στο ένα μάτι υπάρχει κίνδυνος περίπου 10% να συμβεί και στο άλλο.

Γλαύκωμα

Τι είναι το γλαύκωμα;

Είναι ένα σύνολο καταστάσεων του οφθαλμού στις οποίες έχουμε βλάβη του οπτικού νεύρου, το οποίο είναι το ‘καλώδιο’ που μεταφέρει τις εικόνες από τον αμφιβληστροειδή (φιλμ του ματιού) στον εγκέφαλο. Κυριότερος, αλλά όχι μοναδικός,  παράγοντας κινδύνου για την ανάπτυξη γλαυκώματος είναι η αυξημένη ενδοφθάλμια πίεση (ΕΟΠ).

Τι ρυθμίζει την πίεση στο μάτι;

Ένα στρώμα κυττάρων πίσω από την ίριδα, παράγει ένα υγρό που ονομάζεται υδατοειδές. Το υγρό περνάει από την κόρη  για να φύγει από το μάτι από μικρά κανάλια διαφυγής. Αυτά βρίσκονται στη γωνία μεταξύ του μπροστινού μέρους του ματιού (του κερατοειδή) και της ίριδας και επιστρέφουν το υγρό στην κυκλοφορία.Φυσιολογικά το υγρό που παράγεται εξισοροπείται από αυτό που φεύγει.  Αν παράγεται περισσότερο ή φεύγει λιγότερο τότε η πίεση ανεβαίνει.

Γιατί η ανεβασμένη πίεση του ματιού μπορεί να είναι σοβαρή;

Γιατί μπορεί να προκαλέσει βλάβη στο οπτικό νεύρο. Το πόσο βλάβη υπάρχει καθορίζεται από πόσο είναι η πίεση και για πόσο διάστημα και αν υπάρχει φτωχή παροχή αίματος ή άλλη αδυναμία του οπτικού νεύρου. Μια πραγματικά υψηλή πίεση θα καταστρέψει το οπτικό νεύρο πολύ γρήγορα. Χαμηλότερα επίπεδα πίεσης θα προκαλέσουν ζημιά πιο αργά και θα οδηγήσουν σε προοδευτική απώλεια όρασης αν δεν αντιμετωπιστούν.

Υπάρχουν διαφορετικοί τύποι γλαυκώματος;

Ναι υπάρχουν τέσσερεις κύριοι τύποι.
Ο πιο συχνός είναι το χρόνιο γλαύκωμα στο οποίοτο υδατοειδές υγρό μπορεί να φτάσει στα κανάλια διαφυγής (ανοιχτή γωνία), τα οποία αποφράσονται αργά με τα χρόνια. Η πίεση στο μάτι ανεβαίνει πολύ αργά και δεν υπάρχει πόνος για να δείξει το πρόβλημα, αλλά το οπτικό πεδίο προοδευτικά επιδεινώνεται.
Το οξύ γλαύκωμα είναι πολύ πιο σπάνιο στο δυτικό κόσμο. Αυτό συμβαίνει όταν υπάρχει μια απότομη και πλήρης απόφραξη στη ροή του υδατοειδούς υγρού στο μάτι. Αυτό συμβαίνει γιατί μια στενή γωνία κλείνει εμποδίζοντας το υγρό να φτάσει στα κανάλια διαφυγής. Αυτό είναι επώδυνο και θα προκαλέσει μόνιμη βλάβη της όρασης αν δεν αντιμετωπιστεί άμεσα.
Υπάρχουν άλλοι δύο κύριοι τύποι γλαυκώματος. Όταν η άνοδος της πίεσης προκαλείται από άλλη οφθαλμική νόσο τότε ονομάζεται δευτεροπαθές γλαύκωμα. Υπάρχει επίσης μια σπάνια αλλά σοβαρή κατάσταση στα μωρά που ονομάζεται συγγενές γλαύκωμα.
Πόσο συχνό είναι το γλαύκωμα;

Κάποια ορφή γλαυκώματος υπάρχει σε περίπου 2% του πληθυσμού πάνω από τα 40 και αυτό αυξάνει με την πάροδο της ηλικίας.

Έχουν κάποιοι άνθρωποι αυξημένο κίνδυνο για χρόνιο γλαύκωμα;

Ναι. Υπάρχουν διάφοροι παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο.
Ηλικία. Το χρόνιο γλαύκωμα γίνεται συχνότερο με την πάροδο της ηλικίας. Είναι σπάνιο κάτω από την ηλικία των 40 αλλά προσβάλλει το 1% των ανθρώπων πάνω από αυτή την ηλικία και το 5% πάνω από τα 65.
Φυλή. Άνθρωποι αφρικανικής προέλευσης έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο και πιο πρώιμη έναρξη με μεγαλύτερη βαρύτητα.
Οικογενειακό ιστορικό. Αν υπάρχει στενός συγγενής με χρόνιο γλαύκωμα τότε πρέπει να γίνεται οφθαλμολογικός έλεγχος σε τακτά διαστήματα και ιδιαίτερα σε ετήσια βάση μετά τα 40.
Μυωπία. Το χρόνιο γλαύκωμα είναι πιο συχνό σε άτομα με υψηλή μυωπία.
Διαβήτης. Πιστεύεται οτι αυξάνει τον κίνδυνο της νόσου.

Γιατί το χρόνιο γλαύκωμα αποτελεί σοβαρό κίνδυνο για την όραση;

Ο κίνδυνος με το χρόνιο γλαύκωμα είναι οτι το μάτι φαίνεται τελείως φυσιολογικό, δεν υπάρχει πόνος και η όραση μοιάζει αμετάβλητη ενώ καταστρέφεται. Μερικοί άνθρωποι αναζητούν βοήθεια γιατί παρατηρούν οτι η όρασή τους είναι χειρότερη στο ένα μάτι από οτι στο άλλο.
Η πρώτη απώλεια στο οπτικό πεδίο είναι συνήθως σε σχήμα τόξου λίγο πάνω ή κάτω από το κέντρο όταν κοιτάμε ‘ευθεία μπροστά’. Αυτή η κενή περιοχή, αν το γλαύκωμα παραμείνει αθεράπευτο, θα επεκταθεί τόσο προς τα έξω όσο και προς τα μέσα. Η κεντρική όραση προσβάλλεται τελευταία και στα τελικά στάδια είναι σαν να βλέπεις μέσα από σωλήνα, η λεγόμενη ‘σωληνοειδής όραση’, έως ότου τελικά χαθεί και αυτή.

Πώς διαγιγνώσκεται το χρόνιο γλαύκωμα;

Με την οφθαλμολογική εξέταση που περιλαμβάνει τη μέτρηση της ενδοφθάλμιας πίεσης, την εξέταση του οπτικού νεύρου με βυθοσκόπηση και τα οπτικά πεδία.

Πώς θεραπεύεται το χρόνιο γλαύκωμα;

Η κύρια θεραπεία είναι η μείωση της πίεσης στο μάτι. Αρχικά αυτό συνήθως γίνεται με σταγόνες που είτε μειώνουν την παραγωγή είτε αυξάνουν την εκροή του υδατοειδούς υγρού. Αν αυτές δεν αποδώσουν τότε υπάρχουν οι εναλλακτικές του laser ή της χειρουργικής επέμβασης που ονομάζεται τραμπεκουλεκτομή.

Υπάρχει θεραπεία για τη βλάβη που έχει ήδη γίνει;

Δυστυχώς τα νεύρα δεν αναγεννόνται, αλλά με την πρώιμη διάγνωση παρακολούθηση και θεραπεία η ζημιά μπορεί να παραμείνει ελάχιστη δίχως να επηρεάσει την καθημερινότητα.

Τι είναι το οξύ γλαύκωμα;

Στο οξύ γλαύκωμα η πίεση στο μάτι ανεβαίνει απότομα. Αυτό γίνεται διότι η περιφέρεια της ίριδας και ο κερατοειδής έρχονται σε επαφή και το υδατοειδές δεν φτάνει στα κανάλια διαφυγήςστη μεταξύ τους γωνία. Μερικές φορές ονομάζεται γλαύκωμα κλειστής γωνίας.

Ποιά είναι τα συμπτώματα του οξέως γλαυκώματος;

Η απότομη αύξηση της πίεσης είναι επώδυνη. Το μάτι γίνεται κόκκινο και η όραση μειώνεται. Μπόρεί επίσης να υπάρχει ναυτία και εμετός. Στα αρχικά στάδια φαίνονται χρωματιστοί δακτύλιοι γύρω από τα λευκά φώτα.

Είναι το οξύ γλαύκωμα πάντοτε βαρύ;

Μερικές φορές οι ασθενείς παθαίνουν πολλές ήπιες κρίσεις τις απογευμετινές ώρες. Η όραση μπορεί να είναι θολή με χρωματιστούς δακτυλίους γύρω απότα φώτα  και δυσφορία στο μάτι. Αυτά τα συμπτώματα χρήζουν οφθαλμολογικού ελέγχου χωρίς καθυστέρηση.

Ποιά είναι η θεραπεία;

Αν πάθετε οξεία κρίση τότε χρείαζεται άμεση αντιμετώπιση στο νοσοκομείο με σταγόνες και χάπια.
Αν αντιμετωπιστεί γρήγορα θα υποχωρήσει σε λίγες ώρες.Μόλις η φλεγονή και η πίεση υποχωρήσουν θα χρειαστεί να γίνει μια μικρή τρύπα στην ίριδα και των δύο ματιών, για αποφυγή υποτροπής στο πάσχων και προληπτικά στο υγιές, που συνήθως γίνεται με laser.

Μπορεί το οξύ γλαύκωμα να θεραπευτεί;

Ναι, αν αντιμετωπιστεί άμεσα και αποτελεσματικά συνήθως υπάρχει πλήρης και μόνιμη επάνοδος της όρασης. Μερικοί ασθενείς μπορεί να χρειαστούν θεραπεία σαν χρόνιο γλαύκωμα μετά την οξεία κρίση.

Θα μπορώ να οδηγήσω;

Οι περισσότεροι ασθενείς μπορούν να οδηγήσουν αν η απώλεια του οπτικού πεδίου δεν είναι προχωρημένη.